Nieco lepsza półka literatury science fiction. To historia z gatunku tych, które przedstawiają regres ludzkiej społeczności spowodowany nieokreśloną bliżej katastrofą. Społeczność ta rozwija jednak pewne cechy psycho-fizyczne, które odróżniają jej przedstawicieli od czytelników Wyndhama.
Historia wydana po raz pierwszy w latach pięćdziesiątych zapewne miała swoją genezę w niepokojach wynikających z zimnej wojny i świeżej podówczas groźby konfliktu jądrowego po zdetonowaniu pierwszej radzieckiej bomby atomowej (1949).
Historię nieco sztampową - ukrywanie się, a potem ucieczka bohaterów nieprzystających do opresyjnych zasad pewnej totalitarnej społeczności - autor wzbogacił cenną refleksją na temat Życia (wielką literą), którego nasz gatunek nie jest w stanie zrozumieć. Co nam przeszkadza w zrozumieniu natury? Patrzenie z takiej perspektywy, w której centrum zawsze jest człowiek uważany za istotę najdoskonalszą, "koronę stworzenia". Taki punkt widzenia odrzuca właściwie możliwość wszelkich zmian, a przecież zmienność Życia w sensie biologicznym musi przekładać się na przeobrażenia w życiu społecznym. Odczytuję tę książkę jako głos przeciw bezrefleksyjnemu, dogmatycznemu konserwatyzmowi.
Twój ojciec i jemu podobni są tym prochem. Są już historią, choć jeszcze nie zdają sobie z tego sprawy. Wciąż uważają, że jest jakaś ostateczna forma, której trzeba bronić; wkrótce osiągną tę stabilizację, której pragną, w jedynej możliwej postaci - miejsca wśród skamielin... [s. 215]
Znajdziemy tu również odwieczną opozycję: młodzi - starzy. Nawet jeśli wśród starych znajdziemy umysły otwarte, które w młodości poszukiwały, dociekały, eksplorowały, to jednak na starość dopadł je marazm i rezygnacja. To przypadek wuja Axela:
Wiem z doświadczenia, że jeśli uciekasz od czegoś, co ci się nie podoba, to nie spodoba ci się także to, co znajdziesz. [s. 66]
Młodzi podejmują z konieczności walkę. Nadzieję daje im autor. Oby takiej nadziei nie brakło również w świecie realnym.
Cytaty wg wydania: John Wyndham, Poczwarka, Poznań 2024 [Rebis]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz