To jedna z tych historii, w których zdarzenie z młodości odciska piętno na całym życiu bohatera. Zanim poznamy tajemnicę senseia, zetkniemy się kilkakrotnie z wyrażoną przez niego opinią, zgodnie z którą ludzie są w zasadzie dobrzy, ale w szczególnych okolicznościach mogą okazać się podli. Zdanie to nasz bohater odnosił także do siebie, o czym przekonamy się pod koniec książki. Czy słusznie?
Natsume nakreślił postać senseia w sposób niebudzący antypatii czytelnika. Bliższe powinny być raczej takie postawy jak współczucie. Sprawiedliwa ocena tego bohatera powinna wszakże opierać się na znajomości psychologii oraz obyczajów Japonii. Czy rzeczywiście sensei winien był śmierci K.? Wszak jedyną jego winą było uprzedzenie przyjaciela w staraniu o rękę tej samej kobiety. Cień na senseia rzuca jednak fakt, iż K. nie był świadom tego, że ma w senseiu rywala.
Powściągliwość w wyrażaniu uczuć, niepewność własnych emocji i nieufność względem innych można ocenić jako tchórzostwo. Czy gdyby walka o ukochaną kobietę z przyjacielem przybrała formę otwartej konfrontacji, patrzelibyśmy na senseia inaczej? Bohatersko-romantyczny paradygmat dominujący w naszej kulturze być może pozwoliłby łatwiej usprawiedliwić wygranego w takiej walce.
Pojawia się także w rozmowach senseia z K. opozycja: ludzki - nieludzki. Postawa senseia wydaje się właśnie bardzo ludzka. Rycerskie walki o kobietę lub szlachetne wycofanie się jednego z rywali w realnym życiu należą chyba do rzadkości, a więc są nieludzkie.
Wrażenie robi skrupulatność autora i pogłębiona analiza postaw bohaterów tej powieści. Porcja solidnej, choć być może nieprzesadnie efektownej prozy.
$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$
Wynotowane cytaty:
Soseki Natsume, Sedno rzeczy, Warszawa 2022 [wyd. Czytelnik]
Widzisz, samotność jest ceną, jaką musimy płacić za to, że urodziliśmy się we współczesnej epoce chlubiącej się pełnią wolności, niezależności i rozwojem egoistycznego "ja". [s. 40]
Ale chyba nie lubi świata, który go otacza. Należałoby może powiedzieć, że nie o świat chodzi, lecz o ludzi. [s. 47]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz