poniedziałek, 13 stycznia 2025

Weronika Kostyrko, Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat, Warszawa 2024 [wyd. Marginesy]

Po lekturze byłem bardzo smutny. Ze spacerów po Berlinie znałem wprawdzie miejsce nad Landwehrkanal, gdzie na nabrzeżu umieszczono spiżowe litery ROSA LUXEMBURG. Tu wrzucono ciało zamordowanej do wody. Poza tym oraz wiadomościami z lekcji historii nie wiedziałem o niej nic więcej. 

Weronika Kostyrko opowiada o Róży Luksemburg snując dwa główne wątki: prywatnego życia swojej bohaterki oraz wielkiej historii ze szczególną uwagą skupiając się na ważnych rewolucyjnych momentach (rewolucji 1905, rewolucji w Rosji i wreszcie rewolucji w Niemczech). Trzeci - bardziej eksponowany pod koniec książki - to poglądy i pisarstwo Luksemburg. Bliżej poznajemy jej polemikę z Marksem na temat akumulacji kapitału, krytykę kolonializmu, pacyfizm, krytykę Lenina i jego sposobu rozumienia dyktatury proletariatu. Przywódca bolszewików wyznawał kierowniczą rolę partii i jej elit. Róża hasło "cała władza w ręce rad" rozumiała zaś dosłownie, stojąc na pozycjach radykalnie rewolucyjnych i jednocześnie demokratycznych. Jej wizja - humanistyczna, antyprzemocowa była jednocześnie utopijna. 

Poglądy ustawiały Różę niemal zawsze na marginesie, mimo to niestrudzenie i niezłomnie walczyła o swoje ideały. Krucha i słabego zdrowia, okazywała wielki hart ducha w wielu sytuacjach. Wielokrotnie więziona, w życiu politycznym zdominowanym przez mężczyzn dochodząca do głosu i broniąca swoich racji. Prywatnie ofiara - powiedzielibyśmy dziś - stalkingu. Wielka miłośniczka przyrody, potrafiąca zachwycić się źdźbłem trawy albo świergotem sikorki. 

Najwięcej wrogów narobiła sobie w latach I wojny światowej głosząc radykalnie pacyfistyczne hasła. Rozbrat wzięła wtedy nawet z socjalistami z SPD, którzy poparli finansowanie niemieckich zbrojeń. 

Wyprzedzała swoje czasy. Ten kwiat nie mógł kwitnąć w ogarniętej wojennym i nacjonalistycznym szałem Europie.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Piramida zwierząt, reż. M. Borczuch, Narodowy Stary Teatr w Krakowie,

Oto prawdziwa sztuka - opowiedzieć o najważniejszych wydarzeniach lat dziewięćdziesiątych w dziedzinie sztuk plastycznych bez pokazywania ty...